Wielkanoc

Święconka

Święconka to nazwa pokarmów święconych w Kościele w Wielką Sobotę. Święcone oznacza również uroczyste śniadanie wielkanocne. Święcenie potraw w Wielką Sobotę niegdyś odbywało się w domach, ponieważ poświęcone musiało być wszystko, co miało znaleźć się na wielkanocnym stole. Z czasem zaczęto chodzić ze święconką do kościoła. Obecnie w wielu miastach powstał nowy zwyczaj święcenia: nie wewnątrz, a przed kościołem, gdzie na wystawionych stołach na czas obrzędu wierni pozostawiają koszyki. W koszyku wielkanocnym nie może zabraknąć jajek, (które symbolizują nowe życie), w postaci kolorowych pisanek i kraszanek; baranka (symbolizującego umęczonego Chrystusa); soli, która miała chronić przed zepsuciem. Poświęcić należy również: chleb, wędlinę, chrzan, pieprz i ciasta świąteczne. Dawny zwyczaj na wsiach nakazywał, aby wracając ze święconym obejść dom trzy razy, zgodnie ze wskazówkami zegara, co miało wypędzić złe mocy z gospodarstwa. Na stole wielkanocnym obok mięsiwa i ciast stawia się koszyk ze święconką. Śniadanie wielkanocne rozpoczyna zwyczaj dzielenia się poświęconym jajkiem, podobny w swej formie i symbolice do bożonarodzeniowego łamania się opłatkiem. Pisanka to ogólna, zwyczajowa nazwa jaja kurzego, gęsiego czy kaczego, zdobionego różnymi Obrzęd święcenia pokarmów w okresie Wielkanocy znany jest we Włoszech, w Bawarii, Austrii. U naszego południowego sąsiada jednak zanikł. Wyjątek stanowi Orawa i Spisz, czyli regiony przez stulecia związane z osadnictwem polskim i zamieszkałe przez głęboko wierzących górali. Ale tu - w przeciwieństwie do Polski - koszyki z potrawami przynosi się rano, przed rezurekcją Osoba zmierzająca w Bratysławie lub Koszycach do kościoła ze święconką to z dużym prawdopodobieństwem nasz rodak. Przyniesiony do świątyni pokarm poświęci mu jeden z prawie 200 księży i zakonników z Polski, którzy pełnią misję duszpasterską na Słowacji. « poprzednia   następna »