| Wigilia Paschalna oraz Niedziela Wielkanocna |
|
Wigilia paschalna i Niedziela Wielkanocna są wyrazem uroczystego świętowania zmartwychwstania Pańskiego. Do niedawna Wielka Niedziela rozpoczynała się poranną mszą znaną jako rezurekcja (resurrectio łac. oznacza zmartwychwstanie), którą zapowiadało uroczyste bicie w dzwony głoszące zmartwychwstanie Chrystusa. Obecnie Kościół powrócił do celebrowania nocnej Liturgii Wigilii Paschalnej, którą do osiemnastego wieku odprawiano o północy, by potem świętować zmartwychwstanie uroczystą, poranną procesją. Liturgia Wigilii Paschalnej jako najważniejszy element świąt, rozpoczyna się najwcześniej po sobotnim zmroku, a kończy się najpóźniej przed niedzielnym świtem. Nie jest ona już częścią Wielkiej Soboty, lecz integralną częścią Niedzieli Wielkanocnej. Przed rozpoczęciem liturgii, przed kościołem kapłan poświęca ogień, od którego odpala paschał – symbol Chrystusa. Na świecy paschalnej obowiązkowo znajdują się litery Α (alfa) i Ω (omega) oznaczające nieskończoność istnienia Boga jak również jego nieograniczoną i niepojętą miłości do ludzi. Na paschale kapłan pisze bieżącą datę, chcąc podkreślić, znaczenie obecnego roku liturgicznego. Ponadto wbija w świecę pięć gwoździ (gron) symbolizujących pięć ran Chrystusa. Świeca paschalna symbolizuje również światło Chrystusa, rozświetlające mroki życia podobnie jak blask świecy rozświetla w tym dniu ciemny kościół. Następnie kapłan umieszcza zapalony paschał przed ołtarzem głównym w świątyni, od którego później odpalają przyniesione świece wszyscy wierni. Podczas liturgii śpiewane jest uroczyste Orędzie Wielkanocne. Tylko tego dnia, czytanych jest osiem czytań, przeplatanych śpiewem uroczystych psalmów i modlitwami oraz ma miejsce wspomnienie sakramentu chrztu świętego. Ceremonię kończy uroczysta procesja rezurekcyjna z Najświętszym Sakramentem. W niektórych kościołach procesja ta ma miejsce dopiero wczesnym rankiem w niedziele, chociaż tradycyjnie odprawiana jest w nocy zaraz po Wigilii Paschalnej. Pochód z Najświętszym Sakramentem rozpoczyna się przy Grobie Pańskim, gdzie kapłan odśpiewuje uroczystą pieśń oznajmiającą Zmartwychwstanie Zbawiciela. Pochodowi z Eucharystycznym Chrystusem towarzyszy śpiew pieśni, muzyka orkiestry oraz sypanie kwiatów przez dzieci. Po mszy świętej, całe rodziny udają się do swoich domów by zasiąść przy wspólnym stole do uroczystego śniadania wielkanocnego. Podczas tego wyjątkowego posiłku domownicy dzielą się święconką. Zwyczaj dzielenia się jajkiem, ma podobne znaczenie jak łamanie się białym opłatkiem. Jest to dzień życzliwości i składania sobie życzeń. Stoły udekorowane są zielonymi bukietami z wiosennych kwiatów, symbolami wielkanocnymi w postaciami zajączków i baranków oraz baziami. W niektórych regionach Polski zachował się zwyczaj wielkanocnego zajączka, polegający na ukrywaniu przed dziećmi jajek i smakołyków.
|